Nieuwe Europese verpakkingsregels veranderen het risicolandschap
De impact van de PPWR voor producenten, importeurs en logistieke dienstverleners
Op 12 augustus 2026 trad de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) officieel in werking. Deze nieuwe verordening vervangt verschillende nationale regels en maakt deel uit van de Europese ambitie om verpakkingsafval te verminderen en de transitie naar een circulaire economie te versnellen.
De PPWR legt niet alleen meer nadruk op transparantie, traceerbaarheid en aantoonbare conformiteit van verpakkingen binnen de volledige logistieke keten, maar wil ook verpakkingen duurzamer maken. Zo stimuleert de verordening het minimaliseren van het gewicht en volume van verpakkingen, beperkt zij onnodige plastics en verdwijnen bepaalde wegwerpverpakkingen, zoals miniatuurverpakkingen in hotels of plastic folie rond onbewerkt fruit en groenten. Daarnaast staan maximale recycleerbaarheid volgens het principe van Design for Recycling en het bevorderen van hergebruik- en hervulsystemen centraal.
Voor producenten, importeurs, distributeurs en logistieke dienstverleners betekent dit een fundamentele verandering. Verpakkingen zullen niet langer uitsluitend worden beoordeeld op functionaliteit of kostprijs, maar ook op duurzaamheid, prestaties en conformiteit met Europese vereisten. Niet alleen de verpakking zelf wordt belangrijker, maar ook de documentatie die aantoont dat die verpakking voldoet aan de regelgeving. Hoewel bepaalde verplichtingen gefaseerd worden ingevoerd richting 2028 en 2030, is de strategische richting vandaag al duidelijk.
Van verpakking naar bewijs
Een van de belangrijkste veranderingen is de toenemende nadruk op documentatie. Bedrijven die producten op de Europese markt brengen, zullen voortaan een volledig technisch dossier moeten kunnen voorleggen met onder meer specificaties van de verpakking, informatie over gebruikte materialen, gegevens over leveranciers en bewijs van conformiteit. Deze documentatie moet gedurende minstens vijf jaar worden bewaard.
Voor importeurs betekent dit een aanzienlijke uitbreiding van hun verantwoordelijkheden. Het volstaat niet langer om de oorsprong van goederen te kunnen aantonen. Ook de conformiteit van de verpakking zal steeds vaker moeten worden onderbouwd. Ontbrekende of onvolledige documentatie kan leiden tot compliance-risico’s, vertragingen in de supply chain en discussies over aansprakelijkheid.
Wat vroeger voornamelijk een operationele keuze was, groeit daardoor uit tot een strategisch aandachtspunt binnen supply chain-, compliance- en risicobeheer.
Nieuwe verantwoordelijkheden in de logistieke keten
De PPWR verduidelijkt bovendien de verantwoordelijkheden van de verschillende actoren binnen de logistieke keten. Daarbij trekt de Europese wetgever een scherpere grens tussen wat wel en niet als verpakking wordt beschouwd. Zo vallen weg-, spoor-, zee- en luchtvrachtcontainers buiten de definitie van verpakking, terwijl palletfolie, hoekbeschermers en omsnoeringsbanden er wel onder vallen.
De impact reikt echter verder dan louter definities. Importeurs, distributeurs en fulfilmentdienstverleners krijgen expliciete verplichtingen opgelegd om de conformiteit van verpakkingen te waarborgen tijdens opslag, behandeling en transport. De verantwoordelijkheid stopt dus niet bij de fabrikant. Elke schakel in de keten zal moeten kunnen aantonen dat haar activiteiten geen afbreuk doen aan de naleving van de Europese vereisten.
Naarmate documentatie, traceerbaarheid en conformiteitsbewijzen belangrijker worden, zullen ook aansprakelijkheidskwesties vaker beoordeeld worden in functie van de rol die elke betrokken partij heeft gespeeld.
Verpakking moet prestaties kunnen aantonen
Volgens de prestatiecriteria van de PPWR moet een verpakking aantoonbaar voldoen aan drie essentiële doelstellingen:
- Bescherming van het product gedurende de volledige levenscyclus.
- Logistieke geschiktheid voor opslag, behandeling en transport.
- Functionaliteit in functie van het beoogde gebruik en de commerciële context.
Bedrijven zullen dus niet alleen moeten aantonen dat een verpakking duurzaam is, maar ook dat zij geschikt is voor de volledige logistieke keten.
Wat betekent dit voor uw klanten?
Voor veel ondernemingen brengt de PPWR bijkomende administratieve verplichtingen met zich mee. Tegelijk biedt de regelgeving ook kansen om risico’s beter te beheersen en aansprakelijkheidskwesties nauwkeuriger te beoordelen.
Wanneer schade ontstaat tijdens transport, zal de beschikbare documentatie meer inzicht geven in de manier waarop de verpakking werd ontworpen, getest en gevalideerd. Daardoor wordt het eenvoudiger om na te gaan of de verpakking daadwerkelijk geschikt was voor het voorziene transport en of alle betrokken partijen hun verplichtingen zijn nagekomen.
Vanuit verzekeringsperspectief is dat bijzonder relevant. Wanneer zich een transportschade voordoet, kan de uitgebreide documentatie onder de PPWR zowel vervoerders als verzekeraars helpen om objectiever te beoordelen of een verpakking geschikt was voor het voorziene transport. Discussies over aansprakelijkheid en gebrekkige verpakking kunnen daardoor beter worden onderbouwd.
Welke rol kan de makelaar spelen?
Voor makelaars en risicoadviseurs biedt deze evolutie nieuwe mogelijkheden om klanten proactief te begeleiden. Door aandacht te besteden aan documentatieverplichtingen, verpakkingsrisico’s en verantwoordelijkheden binnen de logistieke keten kunnen ondernemingen zich beter voorbereiden op toekomstige discussies rond conformiteit, schade en aansprakelijkheid.
Als praktische eerste stap kunnen klanten gebruikmaken van een PPWR-checklist, zoals de gratis tool van Packa. Daarmee kunnen bedrijven in enkele minuten hun verpakkingsportfolio toetsen aan de toekomstige Europese vereisten en mogelijke hiaten identificeren op het vlak van verpakkingsdata, recycleerbaarheid, etikettering, leveranciersinformatie en conformiteitsdocumentatie.
Conclusie: meer transparantie, meer verantwoordelijkheid
De PPWR is veel meer dan een nieuwe milieuregelgeving. De verordening creëert een kader waarin duurzaamheid, transparantie en bewijsvoering centraal staan.
Voor ondernemingen betekent dit niet alleen bijkomende verplichtingen, maar ook een grondige herziening van de manier waarop verpakkingen worden ontworpen, gedocumenteerd en beheerd.
Voor makelaars en risicoadviseurs biedt deze evolutie de kans om klanten proactief te begeleiden bij compliance, aansprakelijkheidskwesties en supply chain-risico’s. Wie vandaag werk maakt van documentatie, traceerbaarheid en verpakkingsprestaties, zal morgen sterker staan wanneer discussies ontstaan over schade, conformiteit of verantwoordelijkheid.